VnExpress – Tiền thân cho báo chí điện tử hiện nay

248

Đầu những năm 2000 khi Việt Nam mới gia nhập Internet được vài năm, các dịch vụ số do các nhà cung cấp trong nước còn ít, anh Thang Đức Thắng và anh Trương Đình Anh – hai nhà sáng lập của VnExpress đã nhìn thấy một cơ hội lớn: “Một ngày nào đó cả nước Việt Nam vào Internet để đọc báo!”. Bắt tay thực hiện ước mơ đó, VnExpress chính thức ra đời.

Từ những công nghệ đời đầu

Website và hệ thống quản lý nội dung phiên bản 1.0 của VnExpress được viết những dòng mã nguồn đầu tiên từ cuối năm 2000 và đưa vào chạy thử nghiệm vào ngày 15/2/2001. Ngày 26/2/2001, VnExpress chính thức ra mắt, website được lập trình bằng ngôn ngữ VBScript trên nền tảng ứng dụng web ASP.NET, sử dụng phông chữ Unicode. Được lập trình bằng ngôn ngữ VB6 tương tác với ActiveX Object trên trình duyệt Internet Explorer của Microsoft, hệ thống quản lý nội dung hoạt động như một phần mềm trên máy tính giúp các biên tập viên của VnExpress có thể thực hiện các thao tác soạn thảo như trên Microsoft Word và lưu trực tiếp trên máy.

Với sự nghèo nàn về tính năng của phiên bản HTML thời bấy giờ thì ActiveX Object là lựa chọn đúng đắn nhất, nhưng cũng có một hạn chế rất lớn là chỉ chạy được trên chính Internet Explorer. Mãi đến sau này khi hệ thống quản lý nội dung được nâng cấp với cách tiếp cận mới hỗ trợ đa trình duyệt thì toàn bộ biên tập viên của VnExpress mới được giải phóng khỏi trình duyệt huyền thoại này.

Hình 1. Anh Đình Anh, anh Thắng nhân dịp VnExpress tròn một tuổi.

Bước ngoặt trên chặng đường phát triển nội dung

Tiếp nối sự thành công của VnExpress, những năm 2004, 2005, các trang ngách như Ngôi sao, Gamethu, Số hóa, hay iOne, Du lịch… liên tục ra đời. Điều này khiến cho hệ thống bắt đầu phình to và trở nên nặng nề, gây khó khăn trong việc phát triển các tính năng mới dựa trên những công nghệ sẵn có. Đồng thời, việc tạo ra một toà soạn hội tụ chứ không triển khai độc lập các hệ thống quản lý, gây tốn nguồn lực để duy trì cũng là một bài toán khó mà đội ngũ công nghệ thời bấy giờ cần tìm lời giải.

Năm 2012, VnExpress chuyển sang sử dụng mã nguồn mở. Đây là một quyết định mang tính bước ngoặt giúp giải quyết các bài toán cơ bản được nêu ra ở trên. Quá trình chuyển đổi hệ thống dữ liệu khổng lồ hơn mười năm của VnExpress sang mã nguồn mở kéo dài trong một năm với yêu cầu vừa thực hiện hoạt động chuyển đổi trong khi vẫn phải đảm bảo hệ thống trực tuyến không một phút chết. Bắt đầu từ Thể Thao, Số Hóa, Giải Trí rồi Gia Đình đến ngày 15/05/2013, Kinh doanh – Chuyên trang cuối cùng được chuyển đổi thành công, đánh dấu việc hoàn thiện hệ thống quản lý nội dung hội tụ.

Hình 2: Mô hình cấu trúc tòa soạn VnExpress.

Đi đầu trong ứng dụng công nghệ số

Song song với sự phát triển về số lượng độc giả, hình thức truy cập của người dùng cũng phát triển với xu hướng sử dụng điện thoại và các thiết bị khác ngoài máy tính để bàn. Nắm bắt xu hướng này, năm 2014, VnExpress chuyển sang phong cách thiết kế website đáp ứng nhu cầu hiển thị, phù hợp trên tất cả các thiết bị truy cập. Đội ngũ công nghệ tiếp tục đóng vai trò chủ đạo trong việc chuyển đổi hệ thống khổng lồ này.

Bên cạnh đó, để đáp ứng sự tăng trưởng về nội dung, nâng cao trải nghiệm của độc giả, đội ngũ VnExpress không ngừng nghiên cứu và triển khai nhiều công nghệ mới đáp ứng nhu cầu thể hiện nội dung bằng nhiều hình thức khác nhau như bài e-Magazine, livestream trực tuyến… Hiện đội ngũ kỹ thuật của VnExpress đang nghiên cứu và thử nghiệm đưa vào sử dụng các công nghệ như: Hệ thống khuyến nghị người dùng, trợ lý ảo, cá nhân hoá độc giả và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong hoạt động xuất bản nội dung ở tương lai gần.

Trong năm 2017, FPT Online (đơn vị chủ quản của VnExpress) đã được vinh danh là đơn vị cung cấp nội dung số đầu tiên trong nước hoàn thành việc triển khai Ipv6, vượt mức hai năm so với kế hoạch chung của Trung tâm Internet Việt Nam. Kết quả này đã được Bộ Thông tin Truyền thông ghi nhận, trao bằng khen cho cá nhân anh Nguyễn Ngọc Sơn – Trưởng phòng hạ tầng và bằng khen cho tập thể Trung tâm kỹ thuật – FPT Online.

Con đường phát triển của VnExpress luôn có sự đồng hành của đội ngũ công nghệ. Với việc không ngừng nghiên cứu và ứng dụng các công nghệ mới, luôn đặt mục tiêu cao hơn để phấn đấu, đội ngũ công nghệ FPT Online nói chung, VnExpress nói riêng đang hàng ngày góp phần vào việc xây dựng một nền tảng báo chí điện tử hiện đại, bắt kịp xu hướng công nghệ thế giới.

                                                               Thông tin về tác giả:

Trung tâm Kỹ thuật FPT Online.

Trung tâm kỹ thuật VnExpress hiện có hơn 80 thành viên và bốn đơn vị chức năng. Trung tâm kỹ thuật đóng vai trò quản lý, vận hành và phát triển hệ thống báo chí trực tuyến, hệ thống quảng cáo cũng như tất cả các hệ thống kỹ thuật của FPT Online. Bộ phận R&D tập trung vào nghiên cứu và phát triển công nghệ mới, đưa ứng dụng của sản phẩm tới đội phát triển.

(Bài viết được đăng trên Đặc san công nghệ FPT TechInsight No.2)